Kancelaria Sejmu opublikowała 7 lipca 2011 roku opinię prawną Biura Analiz Sejmowych dotyczącą senackiego projektu ustawy o zmianie ustawy o funduszu sołeckim i niektórych innych ustaw (druk 4192).

Pełny tekst opinii dostępny jest tutaj, na stronie www Sejmu RP tutaj oraz w załączniku.

Prezentujemy fragmenty opinii Biura Analiz Sejmowych:

Przedmiot opinii prawnej

Przedmiotem opinii jest ocena poprawności legislacyjnej projektu ustawy, jego zgodności z Konstytucją RP i prawem Unii Europejskiej, ustalenie ewentualnych kolizji z obowiązującym w Polsce systemem prawa i potencjalnych zagrożeń dla systemu finansów publicznych, ocena prawidłowości i rzetelności przedstawionych w projekcie ustawy o zmianie ustawy o funduszu sołeckim oraz o zmianie niektórych ustaw społecznych, gospodarczych, finansowych i prawnych skutków planowanej nowelizacji. Zakres ekspertyzy nie obejmuje oceny przepisów nowelizowanych ustaw niepozostających w merytorycznym związku z projektem ustawy.

[...]

4. Ocena prognozowanych przez projektodawcę następstw nowelizacji

Opis prognozowanych następstw nowelizacji zawarty w uzasadnieniu senackiego projektu jest bardzo lakoniczny i nie poparty żadnymi argumentami. Ogranicza się jedynie do wyliczenia dwóch rodzajów skutków i ogólnego, jednozdaniowego ich scharakteryzowania. Skutki prawne mają jakoby polegać na „rozstrzygnięciu obecnie istniejących sporów w doktrynie”. Natomiast następstwa społeczne przejawiają się w „stworzeniu ułatwień w gospodarowaniu środkami funduszu sołeckiego prze sołectwa” w celu „skuteczniejszego podnoszenia warunków życia mieszkańców”.

Należy podkreślić, iż projektodawca nie ustalił, ani nie przeanalizował rzetelnie wszystkich możliwych następstw zmian przepisów ustawowych. Niedopełnił zatem wymagań przyzwoitej legislacji. Następstwa nowelizacji dotykają istotnych kwestii dla systemu prawa, systemu finansów publicznych i zagadnień ustrojowych związanych z prawidłowym funkcjonowaniem jednostek samorządu terytorialnego. Prognozowane skutki prawne są pozorne, gdyż zmiany przepisów prawa nie są instrumentem rozstrzygania prawniczych sporów doktryny. Jak już wspomniano, projektowane zmiany usztywniają wydatkowanie środków budżetowych na zadania finansowane z budżetu gminy, w tym także związane z działalnością sołectw i na potrzeby ich mieszkańców. Następstwa społeczne nowelizacji nie są zatem tak jednoznaczne, jak uzasadnia to projektodawca.

5.    Podsumowanie

Analiza projektu ustawy o zmianie ustawy o funduszu sołeckim oraz o zmianie niektórych innych ustaw pozwala na sformułowanie następujących, głównych tez (wniosków):

1. projektowane zmiany nie uwzględniają zasad techniki prawodawczej i w konsekwencji mogą naruszać konstytucyjną regułę przyzwoitej legislacji wynikającą z zasady demokratycznego państwa prawa,

2. nowelizacja narusza konstytucyjne standardy ochrony własności komunalnej, zasadą proporcjonalności ingerencji organu władzy publicznej w sferę prawa jednostki samorządu terytorialnego, niezgodna jest z istotą samorządności i samodzielności finansowej gminy, a także stwarza zagrożenie dla konstytucyjnie chronionej wartości, jaką są finanse publiczne,

3. wywołuje ona negatywne następstwa dla systemu źródeł prawa powszechnie obowiązującego, nie usuwa mankamentów nowelizowanej ustawy o funduszu sołeckim, a nawet wprowadza nowe rozwiązania szkodliwe dla systemu prawa polskiego,

4. projektowana ustawa nie jest spójna z ustawą o finansach publicznych, postulatami doktryny prawa finansowego opisującymi idealny system budżetowy, usztywnia gospodarkę środkami budżetowymi i utrudnia ich wydatkowanie na realizację zdań gminy, w tym także w związku z działalnością sołectw i potrzebami ich mieszkańców,

5. proponowane zmiany ustawowe nie naruszają przepisów prawa unijnego.

Opinię prawną do senackiego projektu ustawy o zmianie ustawy o funduszu sołeckim oraz o zmianie niektórych ustaw (Druk nr 4192) na zlecenie Biura Analiz Sejmowych sporządził dr Andrzej Gorgol, adiunkt w Katedrze Prawa Finansowego UMCS w Lublinie, WSZiA w Zamościu, radca prawny.