Zaplanowane w ramach funduszu sołeckiego działania zostały zrealizowane z innych środków
Jaka może być interpretacja RIO w sytuacji, kiedy dla kilku wsi zrealizowano zadania ujęte we wnioskach tych wsi z pozyskanych środków unijnych, a pozostały środki z funduszu sołeckiego wyodrębnione w uchwale budżetowej dla tych wsi?
Jak wynika z pytania, problem dotyczy stanu faktycznego, w którym w załączniku do uchwały budżetowej ujęto planowane wydatki na realizację przedsięwzięć wynikających z wniosku sołectwa, klasyfikując je jako wydatki finansowane z własnych środków budżetowych, to jest, z odpowiednią dla tych środków czwartą cyfrą paragrafu klasyfikacji budżetowej. Tymczasem w trakcie roku budżetowego zostały złożone wnioski o dofinansowanie realizacji przedsięwzięcia ze środków UE, przy czym nie dokonano zmiany planowanego pierwotnie paragrafu klasyfikacji budżetowej wydatków na realizację przedsięwzięcia.
W tym stanie faktycznym przedsięwzięcie zostało zrealizowane zgodnie z wnioskiem sołectwa, ponieważ:
– został zrealizowany cel wskazany we wniosku złożonym na podstawie uchwały zebrania wiejskiego,
– zebranie wiejskie nie jest organem uprawnionym żadnym przepisem prawa do zobowiązywania wójta (burmistrza) do wyboru takiej czy innej formy realizacji zadania; zatem sposób pierwotnego ujęcia w uchwale budżetowej środków na jego realizację może podlegać zmianie poprzez zmianę uchwały w zakresie zastosowanej klasyfikacji budżetowej. Nie narusza to postanowień zebrania wiejskiego, ponieważ klasyfikacja jest dostosowywana do wybranej przez wójta formy realizacji przedsięwzięcia (np. przez zlecenie usług, udzielenie dotacji, czy wniesienie środków jako wkładu własnego przy ubieganiu się o dofinansowanie zadania ze środków zewnętrznych).
Krajowa Rada Regionalnych Izb Obrachunkowych zajęła w 2009 r. stanowisko, iż środki funduszu sołeckiego mogą stanowić wkład własny w projektach objętych PROW 2007-2013. Przez analogię można więc przyjmować, że takie wykorzystanie środków funduszu jest ogólnie możliwe. O sposobie realizacji przedsięwzięcia decyduje finalnie wójt, jeżeli uzna, że taka forma realizacji zadania będzie najbardziej służyła zasadzie efektywnego wydatkowania środków publicznych.
Wybór takiej formy realizacji zadania powinien jednak skutkować odpowiednią zmianą w załączniku do uchwały budżetowej, polegającą na zaplanowaniu wydatków na realizację przedsięwzięcia w paragrafie właściwym dla finansowania wkładu własnego w projekcie objętym dofinansowaniem. Brak w ustawie o funduszu sołeckim i ustawie o finansach publicznych podstaw do kwestionowania takich zmian przez RIO.
Z pytania wynika jednak, że plan wydatków w załączniku do uchwały budżetowej nie został zmieniony. Przedsięwzięcie zgłoszone przez zebranie wiejskie zostało wykonane przy dofinansowaniu ze środków UE, zaś wydatki sklasyfikowano w paragrafach innych niż przewidywała uchwała budżetowa dla wniosku sołectwa. Zatem zaistniała sytuacja, w której:
– poniesiono z budżetu wydatki na realizację przedsięwzięcia zgłoszonego w trybie ustawy o funduszu sołeckim,
– brak wydatków w podziałkach klasyfikacji budżetowej przewidzianych dla realizacji przedsięwzięcia w załączniku do uchwały budżetowej.
Z punktu widzenia RIO, jako organu nadzoru i kontroli badającego m.in. sprawozdania z wykonania planu wydatków budżetowych pod kątem odpowiednich postanowień uchwały budżetowej, brak podstaw do wykazania w kolumnie 10 sprawozdania Rb-28S danych o wydatkach wykonanych w ramach funduszu sołeckiego. Z pewnością zostanie wychwycone przez RIO, że faktycznie nie zostały poniesione wydatki w podziałkach planowanych w uchwale budżetowej. Zatem, z punktu widzenia planu ujętego w uchwale budżetowej oraz wymogu sporządzania sprawozdań zgodnie z danymi ksiąg rachunkowych, brak podstaw do wykazywania wydatków w Rb-28S w kolumnie 10.
Niewątpliwie jednak poniesione zostały wydatki na realizację przedsięwzięcia ujętego we wniosku sołectwa. Zatem wniosek sołectwa został zrealizowany. Wydatki wykonane w ramach funduszu sołeckiego zostały wykonane – przedsięwzięcie zostało zrealizowane, a gmina zaangażowała z budżetu środki na wkład własny. Uważam, że wydatki te powinny być ujęte we wniosku składanym do wojewody w celu uzyskania częściowego zwrotu wydatku, ponieważ posiadają podstawową cechę wydatków wykonanych w ramach funduszu sołeckiego: zostały poniesione na realizację przedsięwzięcia określonego we wniosku sołectwa. Z przepisów prawa nie wynika, aby kwoty wykazane w kolumnie 10 sprawozdania Rb-28S i we wniosku o zwrot części wydatków składanym do wojewody musiały wykazywać zgodność. Oczywiście taka sytuacja jest najbardziej naturalna, natomiast nie można wykluczyć różnic, a ich wystąpienie nie narusza żadnego przepisu prawa. W sprawozdaniu budżetowym wykazaniu podlega realizacja wydatków budżetu w stosunku do planu w poszczególnych podziałkach klasyfikacyjnych, zaś we wniosku składanym do wojewody ujęciu podlegają wydatki poniesione na realizację przedsięwzięć zgłoszonych przez sołectwa – co innego jest zatem przedmiotem tych sprawozdań mimo takiego samego określenia wykazywanych kwoty, jako wydatki wykonane w ramach funduszu sołeckiego.
Jest jeszcze jedna kwestia, o której należy pamiętać. Dotyczy ona ewentualnego potraktowania zwrotu części wydatków wykonanych w ramach funduszu sołeckiego jako dochodów uzyskanych w związku z realizację projektu finansowanego ze środków UE. Niezbędnym działaniem ze strony gminy jest wystąpienie do instytucji rozliczającej projekt o ustosunkowanie się do tej kwestii poprzez wskazanie, czy gmina będzie musiała odprowadzać uzyskany zwrot części wydatków na rachunek instytucji czy może je zatrzymać w budżecie i przeznaczyć na finansowanie budżetu. W związku z różnymi postanowieniami zawieranymi w umowach o dofinansowanie kwestię tę należy rozstrzygnąć przed wystąpieniem o zwrot.