Jak wyegzekwować od wójta wykonanie funduszu sołeckiego?

W jaki sposób wyegzekwować od wójta, aby zrealizował zadanie z funduszu sołeckiego (zakup gruntów pod boisko) jeżeli to zadanie jest ujęte w budżecie gminy na 2010 rok?

Wójt uchyla sie od realizacji przedsięwzięcia, mimo że sołtys wskazuje grunt (ziemia rolna). Wójt tłumaczy, że rolna ziemia nie może być przeznaczona pod boisko. Jednocześnie sam nic nie proponuje. Twierdzi, że to sołtys jest odpowiedzialny za wykonanie funduszu sołeckiego.

Odpowiedź:

Sama Ustawa o funduszu sołeckim nie wskazuje, kto jest odpowiedzialny za wykonanie funduszu sołeckiego. Jest to natomiast wyraźnie określone Ustawie o samorządzie gminnym z dnia 8 marca 1990 roku. Art. 60 ust. 1 i ust 2 pkt 3 Ustawy o samorządzie gminnym traktuje, że za prawidłową gospodarką finansową odpowiada wójt i w tym zakresie dokonuje wydatków budżetowych. Zatem bezsprzecznie za wykonanie funduszu sołeckiego odpowiada wójt.

Zgodnie z zasadą pomocniczości zawartą w Konstytucji RP (rozwiniętymi w rozdz. VII poświęconym samorządowi terytorialnemu) gmina powinna wspierać sołectwo (jednostkę pomocniczą samorządu terytorialnego). W przypadku, w którym wójt twierdzi, że ziemia rolna nie może stanowić terenu, na którym zostanie wyodrębnione boisko, zgodnie z ww. zasadami należy oczekiwać, że zaproponuje np. opis procedury odrolnienia ziemi bądź wskaże inne najskuteczniejsze drogi postępowania w opisanej w pytaniu
sytuacji. Tego należy oczekiwać – sprawę podnieść w stosownym piśmie do wójta oraz rady gminy, najlepiej dając do wiadomości również inne instytucje, np. starostwo powiatowe i lokalną prasę.

Jeśli natomiast wójt, jako organ wykonawczy gminy nie chce pomóc sołectwu, bądź nawet: nie chce zrealizować zadań z funduszu sołeckiego – nie ma przewidzianej sankcji karnej za niezrealizowanie zadań z funduszusołeckiego. Wydatki z funduszu sołeckiego nie wliczają się bowiem do „wydatków obligatoryjnych” – czyli takich, które wójt MUSI zrealizować.

Warto na zaistniałą sytuację zwrócić uwagę organów nadzoru, tj. wysłać pismo informujące o niwykonaniu przez wójta ww. zadań z funduszu sołeckiego do Regionalnej Izby Obrachunkowej, Urzędu Wojewódzkiego. Jednak takie działanie ma charakter wyłącznie informacyjny.

Można również zwrócić się do wójta z wnioskiem z art. 241 Kodeksu postępowania administracyjnego o wykonanie określonego zadania z budżetu gminy (więcej o skargach i wnioskach tutaj). W przypadku takim wójt odpowie jakie ma stanowisko. Jednocześnie proponuję tak sformułować wniosek, aby musiał udzielić konkretnych odpowiedzi. Mimo, iż wójt ma obowiązek wykonywać uchwalony budżet i wynikające z niego zadania to w rzeczywistości może stać się tak, iż nie wykona określonych zadań, a jednocześnie rada gminy nie podejmie kroków zmierzających np. do nie udzielenia absolutorium wójtowi.

Podsumowując, zgodnie z informacjami podanymi w pytaniu i w obecnym stanie prawnym nie ma możliwości wyegzekwowania od wójta, aby zrealizował zadanie z funduszu sołeckiego.