Po blisko dziewięciomiesięcznym okresie wymiany korespondencji, zaangażowaniu Krajowej Rady Regionalnych Izb Obrachunkowych, skardze do Prezesa Rady Ministrów,  20 stycznia 2015 roku Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi poinformował nas, że istnieje możliwość wypłaty środków z PROW 2007-2013, gdzie wkład własny finansowany był z funduszu sołeckiego. Jest to krok w dobrą stronę, jednak niestety warunki otrzymania środków z PROW 2007-2013 zostały tak sformułowane, że przeczą zasadom konstrukcji budżetu, zaś stanowisko MRiRW jest wewnętrznie sprzeczne i w efekcie, w praktyce… nie pozwala skorzystać ze środków PROW.

Pismo MRiRW z dnia 20 stycznia 2015 r. (znak ROWwl-ss-051-7/14 (175)) dostępne jest po kliknięciu fragmentu niżej oraz TUTAJ.

Pismo MRiRW z dnia 7 stycznia 2015 r. (znak ROWwl-ss-504-65/14(22)) dostępne jest po kliknięciu fragmentu niżej oraz TUTAJ.

Poza sformułowaniem istnieje możliwość wypłaty środków z PROW 2007-2013 trudno uznać stanowisko MRiRW za korzystne dla mieszkańców, a można je wręcz uznać za sprzeczne z prawem. Ministerstwo próbuje bowiem przedstawić interpretację, zgodnie z którą, aby gmina otrzymała dofinansowanie z PROW 2007-2013, musi dokonać zwrotu dotacji otrzymanej jako zwrot z budżetu państwa części wydatków poniesionych z funduszu sołeckiego i dodatkowo obiecać, że środki funduszu sołeckiego nie będą przeznaczane w przyszłości na przedsięwzięcie, jakie współfinansowane było w ramach projektu PROW z funduszu sołeckiego:

Należy potwierdzić, że taki zwrot [w praktyce: zwrot zwrotu z budżetu państwa] został faktycznie dokonany oraz zapewnić podmiot wdrażający [samorząd województwa, w praktyce  odpowiedni departament w Urzędzie Marszałkowskim] o nieubieganiu się o środku z funduszu sołeckiego w związku z realizacją tego projektu w przyszłości.

Jest to interpretacja, która zakłada że fundusz sołecki nie stanowi części budżetu gminy. Wskazuje również na brak znajomości Ustawy o funduszu sołeckim. Wydatki z funduszu sołeckiego nie są wydatkami celowymi, nie są powiązane z żadnym konkretnym źródłem dochodów gminy. Tymczasem zdaniem Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi zwrot z budżetu państwa stanowi formę dotacji celowej. Tak nie jest, na co Ministrowi Rolnictwa i Rozwoju Wsi zwracała już uwagę m.in. Krajowa Rada Regionalnych Izb Obrachunkowych.

Błędne stanowisko MRiRW wynika przypuszczalnie z kierowania się logiką projektową, w której konkretne dochody wiąże się z wydatkami w formie funduszy celowych. Tymczasem w przypadku funduszu sołeckiego, będącego częścią budżetu gminy, obowiązuje zasada niefunduszowania, czyli jedności materialnej budżetu. Zasada ta dotyczy sytuacji, w której budżet zorganizowany jest na zasadzie jednej puli środków, której całość dochodów przeznaczona jest na całość wydatków. Przysługujący gminie zwrot z budżetu państwa części wydatków poniesionych z funduszu sołeckiego nie stanowi dotacji celowej.

Fundusz sołecki , co należy kolejny raz powtórzyć, finansowany jest z dochodów własnych gminy, subwencji ogólnej czego nie przyjmuje do wiadomości MRiRW, dla którego sformułowanie „fundusz” wiąże się wyłącznie z konkretnym, projektowym sposobem finansowania przedsięwzięć. Fundusz sołecki jest częścią budżetu gminy, to o czym wiedzą mieszkańcy sołectw, nie znalazło odzwierciedlenia w pismach Ministerstwa. Fundusz sołecki nie stanowi w budżecie gminy odrębnego źródła finansowania przedsięwzięć. Niestety, mimo uwag Krajowej Rady Regionalnych Izb Obrachunkowych, Ministerstwo nadal kieruje się błędnymi interpretacjami, de facto uniemożliwiając samorządom uzyskanie środków PROW w związku z funduszem sołeckim.

Będziemy dochodzić przyczyn sprzecznej z prawem intepretacji MRiRW dążąc do zmiany stanowiska MRiRW, również w kontekście wykorzystania funduszu sołeckiego jako wkładu własnego w projektach PROW w kolejnych latach, a także mając na uwadze formułowanie stanowisk przez MRiRW zrozumiałym językiem.

12 grudnia 2014 r. zwróciliśmy się z pytaniem do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi (MRiRW) czy środki funduszu sołeckiego mogą być wliczane jako wkład własny do projektów PROW w perspektywie finansowej na lata 2014 – 2020? Aktualnie MRiRW, administrujące środkami PROW, mimo pozytywnej opinii Krajowej Rady Regionalnych Izb Obrachunkowych, nie dopuszcza takiej możliwości.

22 grudnia 2014 r. otrzymaliśmy odpowiedź MRiRW (znak ROWwl-ss-504-75/14(4549) informującą, iż intencją prawodawcy jest stworzenie przepisów umożliwiających włączanie środków funduszu sołeckiego jako wkładu własnego do projektów PROW 2014 – 2020:

Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 został zaakceptowany przez Komisję Europejską w dniu 12 grudnia br. Przed tą datą prace legislacyjne nad ustawą o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020, oraz rozporządzeń wykonawczych do tej ustawy, nie mogły zostać ukończone. Natomiast bez znajomości ostatecznego brzmienia przepisów krajowych nie można stanowczo stwierdzić, iż środki funduszu sołeckiego będą mogły stanowić wkład na finansowanie operacji realizowanych w ramach PROW 2014-2020.

Obecnie trwają konsultacje brzmienia przepisów ustawy, natomiast wkrótce rozpoczną się konsultacje przepisów zaproponowanych w projektach rozporządzeń. Na tym etapie można jedynie zapewnić, iż intencją prawodawcy jest stworzenie przepisów, które taką możliwość przewidują oraz wyrazić nadzieję, iż w toku prowadzonych prac legislacyjnych nie wystąpią okoliczności, które uniemożliwią jej wdrożenie.

Odpowiedź MRiRW dostępna jest po kliknięciu poniższego obrazka oraz TUTAJ.

Stan prac legislacyjnych nad ww. aktami prawnymi

Będziemy monitorować dalszy proces prac nad rozporządzeniami do ww. ustawy, od których treści może zależeć możliwość włączania funduszu sołeckiego jako wkładu własnego do tzw. małych projektów w ramach PROW.

Ze stanem prac legislacyjnych nad ww. ustawą można zapoznać się TUTAJ.

Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi (MRiRW) podtrzymuje stanowisko, że fundusz sołecki nie może być wkładem własnym do projektów PROW.

Pismo Krajowej Rady Regionalnych Izb Obrachunkowych z 3 października 2014 r. wskazujące, że Ministerstwo błędnie interpretuje obowiązujące przepisy nie przekonało MRiRW, w efekcie Ministerstwo nie zmieniło swojego stanowiska. Wiadomość e-mailową w tej sprawie otrzymaną od MRiRW 26 listopada 2014 r., dwa dni po naszej publikacji o bezczynności Ministerstwa, cytujemy niżej:

„Uprzejmie informuję, że w piśmie do Sieci Obywatelskiej Watchdog Polska z 28 sierpnia br. (znak: ROWwl-ss-051-7/14(3209)), MRiRW poinformowało, iż pozostaje przy stanowisku, wyrażonym w interpretacji o znakach ROWwl-ss-504-94/13(4792), z 13 grudnia 2013 roku, jednocześnie deklarując pełną gotowość do odstąpienia od powyższego stanowiska, jeżeli Krajowa Rada Regionalnych Izb Obrachunkowych (KRRIO), wskaże argumenty, na podstawie których będzie można stwierdzić, iż współfinansowanie małych projektów z funduszu sołeckiego jest zgodne z obowiązującymi przepisami prawa.

MRiRW zobowiązało się do niezwłocznego poinformowania wszystkich zainteresowanych stron w przypadku zmiany stanowiska. Analiza zagadnienia przedstawiona w piśmie KRRIO z 3 października br. (znak KRRIO-0718/II/59/2014), nie rozwiewa wątpliwości w zakresie traktowania dotacji celowej będącej refundacją wydatków z funduszu sołeckiego jako dochodu własnego gminy. Ponadto KRRIO stwierdza, iż „wiążąca w tej sprawie powinna być interpretacja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, jako Instytucji Zarządzającej, odpowiedzialnej za prawidłowość absorpcji środków unijnych”.

Mając powyższe na uwadze MRiRW nie ma podstaw do odstąpienia od dotychczasowego stanowiska.

Z poważaniem
Dariusz Mamiński
Radca Ministra
Zespół Prasowy
Biuro Ministra MRiRW”

Nie można zgodzić się ze stwierdzeniem, że Ministerstwo deklaruje pełną gotowość do odstąpienia od stanowiska, jeżeli Krajowa Rada Regionalnych Izb Obrachunkowych (KRRIO), wskaże argumenty… KRRIO podniosła argumenty dotyczące po pierwsze niewłaściwej interpretacji przepisów przez Ministerstwo, po drugie wskazała w jaki sposób przepisy dotyczące funduszu sołeckiego można rozumieć. Trudno również stwierdzić, jakiego typu argumentów oczekuje MRiRW, aby mogła nastąpić zmiana jego stanowiska, ponieważ argumenty prawne zostały przedstawione przez organ administracji rządowej.

Jednocześnie Ministerstwo nie wydało żadnego merytorycznego stanowiska w przedmiocie, zaś z odpowiedzi Ministerstwa wynika wyłącznie, że skoro Ministerstwo administruje środkami PROW, to może wydać interpretację w tej sprawie. Warto zwrócić uwagę, że nadal nieznany jest powód zmiany stanowiska MRiRW z funkcjonującej przez kilka lat i promowanej przez samorządy wojewódzkie intepretacji pozwalającej na przeznaczanie funduszu sołeckiego jako wkładu własnego do projektów PROW, na stanowisko nieprzychylne takim działaniom.

Ministerstwo wykazuje się m.in. brakiem wiedzy, iż wpływa negatywnie na działania dotyczące aktywności na obszarach wiejskich, zaś jego działania przyniosą konkretne negatywne konsekwencje nie tylko na poziomie samorządu pomocniczego oraz gminnego lecz także np. w zakresie działań Krajowej Sieci Obszarów Wiejskich (gdzie promowany był wkład własny z funduszu sołeckiego do małych projektów – za co przyznawane były dodatkowe punkty w konkursach).

Krajowa Rada Regionalnych Izb Obrachunkowych (KRRIO) w piśmie z 3 października 2014 r. (znak KRRIO-0718/II/59/2014) skierowanym do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi (MRiRW) przedstawiła stanowisko przychylne wykorzystaniu funduszu sołeckiego jako wkładu własnego do projektów PROW.

Jednak Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi nadal zwleka z zajęciem stanowiska w sprawie, mimo tego iż 11 sierpnia 2014 r. MRiRW uzależnił rozpatrzenie sprawy od… otrzymania opinii KRRIO. Zwłoka Ministerstwa Rolnictwa wydaje się niezrozumiała tym bardziej, iż samo Ministerstwo wyznaczyło termin załatwienia sprawy wykorzystania funduszu sołeckiego jako wkładu własnego do projektów PROW na 14 września 2014 r. Po blisko dwóch miesiącach od otrzymania pisma z KRRIO w Ministerstwie nic się nie dzieje.

Pismo KRRIO-0718/II/59/2014 z 3 października 2014 r. dostępne jest po kliknięciu obrazka niżej oraz TUTAJ.

Przewodnicząca KRRIO podniosła w piśmie do Ministerstwa Rolnictwa, że regionalne izby obrachunkowe nie tylko nie powinny, ale też nie mogą interpretować przepisów rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Przewodnicząca zwróciła również uwagę na niewłaściwą interpretację przepisów prawa przez Ministerstwo:

Jedyną podstawę prawną określającą na co można przeznaczyć środki funduszu stanowi art. 2 ust. 6 ustawy [o funduszu sołeckim]. Nieprawidłowo więc charakteryzuje się środki funduszu sołeckiegoi z punktu widzenia dochodów, wyciągając z tego nietrafny wniosek, że brak wskazania w ustawie o dochodach jst częściowej refundacji środków funduszu sołeckiego jako dochodów własnych, uniemożliwia przeznaczenie środków funduszu na wkład własny do projektu realizowanego w ramach PROW.

[…] Cele, na które może zostać przeznaczona pomoc finansowa w ramach działania „Wdrażanie lokalnych strategii rozwoju” objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (podnoszenie jakości życia społeczności lokalnej i rozwijanie jej aktywności) sa jak najbardziej zbieżne z ideą funkcjonowania funduszu sołeckiego, w związku z czym racjonalna wydaje się zasada łączenia tych środków w celu realizacji projektu istotnego z punktu widzenia mieszkańców sołectwa.

W podsumowaniu KRRIO stwierdza, że Rada skłaniałaby się ku stanowisku, pozwalającemu na przeznaczanie środków funduszu sołeckiego na wkład własny do projektów realizowanych w ramach PROW.

Brak wyjaśnień Ministerstwa w sprawie funduszu sołeckiego jako wkładu do PROW

W lipcu bieżącego roku podjęliśmy kwestię niekorzystnej dla mieszkańców opinii wydanej przez Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi (MRiRW), nie zezwalającej na wykorzystanie środków funduszu sołeckiego jako wkładu własnego w projekty PROW. Podaliśmy przykłady opnii ówczesnego Ministerstwa Rozwoju Regionalnego, Krajowej Rady Regionalnych Izb Obrachunkowych (KRRIO) oraz samego MRiRW przemawiające na korzyść przeznaczania funduszu sołeckiego jako wkładu do projektów PROW. Wobec powyższych rozbieżności zwróciliśmy się do Prezesa Rady Ministrów o ujednolicenie stanowiska administracji rządowej w ww. zakresie. Przedstawiliśmy również opinię eksperta.

Szczegółowe informacje o naszych dotychczasowych działaniach dostępne są TUTAJ i TUTAJ.

11 sierpnia Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi poinformował nas, iż wyznacza 14 września jako nowy termin załatwienia sprawy, w związku z zasięgnięciem opinii KRRIO. Pismo MRiRW z 11 sierpnia 2014 r. (znak ROWwl-ss-051-7/14(2962) dostępne jest TUTAJ.

W związku z brakiem działań Ministra i zbliżającym się ostatecznym terminem składania wniosków o fundusz sołecki, 25 sierpnia 2014 r. skierowaliśmy skargę do Prezesa Rady Ministrów na działania Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Ze skargą można zapoznać się TUTAJ.

26 września 2014 r. odbyło się oosiedzenie KRRIO dotyczące omawianego problemu. Prezes KRRIO poinformowała nas telefonicznie, że KRRIO nie widzi przeciwwskazań w przeznaczaniu funduszu sołeckiego jak wkładu własnego w projektach PROW. Jak dodała finalny głos w tej sprawie należy jednak do MRiRW. Według stanu na 7 października 2014 r., MRiRW nie zmieniło swojego stanowiska.

W wyjaśnianie sprawy zaangażowane są takie instytucje jak: Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi, Kancelaria Prezesa Rady Ministrów, Krajowa Rada Regionalnych Izb Obrachunkowych. Uzupełniając powyższe informacje warto zauwazyć, że:

Interpelację w powyższej sprawie podjęła grupa posłów. Interpelacja z 27 lipca 2014 roku (ogłoszona 28 sierpnia 2014 r.) nr. 27923 dostępna jest TUTAJ. Odpowiedź na interpelację, jakiej udzielił Minister RiRW, dostępna jest TUTAJ.

Inicjatorem zmiany stanowiska MRiRW na niekorzystne dla mieszkańców w kwestii przeznaczania funduszu sołeckiego jako wkładu do projektów PROW był Samorząd Województwa Opolskiego, kierujący 7 listopada 2013 r. do MRiRW pismo o sygn. UM08-6930-UM0840166/13 dostępne TUTAJ.

Czekamy na ustosunkowanie się Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi do pozytywnej opinii KRRIO odnośnie możliwości wykorzystania funduszu sołeckiego w projektach PROW i w zależności od stanowiska MRiRW podejmiemy dalsze kroki.

Publikujemy uwagi dr Rafała Trykozko, dotyczące stanowiska Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi (MRiRW) z dnia 4 marca 2014 r. o niezgodności z prawem przeznaczania środków funduszu sołeckiego jako wkładu własnego gminy w małych projektach realizowanych w ramach PROW.

Autor wskazał m.in. że ani ustawa o funduszu sołeckim, ani przepisy przywołanego przez MRiRW rozporządzenia dotyczące warunków otrzymywania pomocy finansowej z PROW nie zakazują przeznaczania środków funduszu sołeckiego. Dr Trykozko zauważył również, że dochodu z tytułu zwrotu z budżetu państwa części wydatków wykorzystanych w ramach funduszu nie można uznać za źródło finansowania projektu, ponieważ po pierwsze jest to niemożliwe z punktu widzenia zasad ewidencji, a po drugie sprzeczne z art. 50a ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego. Zapraszamy do zapoznania się z całym tekstem.

Uwagi dostępne są po kliknięciu poniższego obrazka oraz TUTAJ.

4 lipca 2014 r. złożyliśmy wniosek do Prezesa Rady Ministrów o ujednolicenie stanowiska administracji rządowej w zakresie wykorzystywania funduszu sołeckiego jako wkładu własnego w projektach PROW. 14 lipca 2014 r. nasz wniosek został przekazany przez Kancelarię Prezesa Rady Ministrów (pismem KPRM o sygn. DSWRU-571-60/12-(6)/14/ID) do rozpatrzenia przez Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Pismo KPRM dostępne jest TUTAJ. O otrzymanej odpowiedzi poinformujemy niezwłocznie.

POBIERZ PLIK: Uwagi dotyczące stanowiska Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 4 marca 2014 roku o niezgodności z prawem przeznaczania środków funduszu sołeckiego jako wkładu własnego gminy w małych projektach realizowanych w rama