Z rachunkami, umowami i fakturami z funduszu sołeckiego może zapoznać się każdy

Wnioskowana informacja (wydatki ze środków funduszu sołeckiego) stanowi - w ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie - informację publiczną stwierdziło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Elblągu. Informacja publiczna to informacja dostępna dla każdego, bez konieczności uzasadniania swojego zainteresowania – każdy może zwrócić się do urzędu gminy z wnioskiem o udostępnienie dokumentów potwierdzających wydatki z funduszu sołeckiego. Takim dokumentem mogą być np. faktury czy rachunki.

Historia sprawy

Burmistrz gminy Morąg odmówił Stowarzyszeniu Liderów Lokalnych Grup Obywatelskich (SLLGO) udostępnienia informacji publicznej - faktur i rachunków potwierdzających wydatki gminy z funduszu sołeckiego za rok 2010.

Zarząd SLLGO odwołał się od decyzji burmistrza Morąga do Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) w Elblągu.

Rozstrzygnięcie SKO

SKO w Elblągu (sygn. akt Rep. 2778/IP/11) 19 grudnia 2011 r. stwierdziło, iż wszystkie dokumenty potwierdzające wydatki z funduszu sołeckiego, np. rachunki czy faktury stanowią informację publiczną, czyli są jawne i dostępne na żądanie każdej zainteresowanej osoby. Oznacza to również, iż nie ma znaczenia czy mieszkamy w danej gminie czy sołecwie – każdy może zwrócić się z wnioskiem o udostępnienie dokumentów z dowolnej gminy, bez konieczności formułowania uzasadnienia.

Przypominamy również rozstrzygnięcie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie, stwierdzającego iż listy obecności z zebrań wiejskich, na których mieszkańcy podejmują decyzje o funduszu sołeckim, są jawne. Decyzja dostępna jest tutaj.

Wszyskie pozostałe dokumenty dotyczące funduszu sołeckiego, takie jak wniosek o fundusz, protokół z zebrania wiejskiego, informacja o wysokości środków także stanowią informację publiczną. Każdy może się z nimi zapoznać. Niezależnie od kontroli obywatelskiej fundusz sołecki podlega także kontroli komisji rewizyjnej gminy, Regionalnej Izby Kontroli czy np. Najwyższej Izby Kontroli.

Wykonując decyzję SKO w Elblągu, 4 stycznia 2012 r. burmistrza Morąga wystosował do SLLGO pismo informujące o udostępnieniu żądanej informacji: dokumentów potwierdzających wydatki z funduszu sołeckiego.

Fragmenty decyzji SKO

[...] Przechodząc do niniejszej sprawy, należy zauważyć, że wnioskowana informacja (wydatki ze środków funduszu sołeckiego) stanowi - w ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie - informację publiczną. Nie można tego zakwestionować, albowiem dotyczy ona wydatków ze środków publicznych. Zgodnie zaś z art. 1 ust. 1 udip każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną. Mając na uwadze treść art. 1 i art. 6 udip, uprawnione jest stwierdzenie, że informacją publiczną jest treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej i podmioty niebędące organami administracji publicznej, treść wystąpień, opinii i ocen przez nie dokonywanych, niezależnie do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą. Informację publiczną stanowi więc treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej, związanych z nim bądź w jakikolwiek sposób go dotyczących. Są nią zarówno treści dokumentów bezpośrednio przez organ wytworzonych, jak i te, których używa się przy realizacji przewidzianych prawem zadań.

W ocenie Kolegium wyraz "informacja" obejmuje swoim znaczeniem znacznie szerszy zakres pojęciowy niż wyraz "dokumenty" i nie można zawężać i utożsamiać dostępu do informacji publicznej z dostępem do dokumentów. Dokument jako zawierający określone treści i wiedzę w danym zagadnieniu będzie zatem w szerokim rozumieniu tego słowa - podstawowym nośnikiem informacji publicznej. Faktury dotyczące wydatków ze środków funduszu sołeckiego będą zatem nośnikiem informacji publicznej w zakresie wydatkowania środków publicznych (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 8 października 2008 r. sygn. akt. IV SAB/Po 14/08).

Biorąc pod uwagę powyższe należy dojść do przekonania, że wydatkowanie środków funduszu sołeckiego ze względu na charakter organu i rozdysponowanie w ramach jego kompetencji tych środków spowodowało wytworzenie informacji publicznej.

[...]

Wyczerpujące wyliczenie przejawów realizacji jawności gospodarowania środkami publicznymi nie oznacza niedopuszczalności uzyskiwania informacji o publicznej gospodarce finansowej w inny sposób, niż wymienione w art. 34. [ustawy o finansach publicznych] Inne uprawnienia, niewyliczone w powołanym przepisie, dotyczące np. gromadzenia i wydatkowania środków publicznych lub działalności finansowej organów władzy publicznej, stanowią informację publiczną, dostępną w trybie i na zasadach określonych w ustawie z dnia 6 września 2001. r o dostępie do informacji publicznej (vide Ludmiła Lipiec-Warzecha; Komentarz do art. 34 ustawy o finansach publicznych - ABC 2011; Legalis).

Materiały źródłowe:

Pismo burmistrza Morąga z 4 stycznia 2012 r. informujące o udostępnieniu faktur i rachunków dostępne jest tutaj.

Decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Elblągu z 19 grudnia 2011 r. dostępna jest tutaj.

Pismo burmistrza Morąga z 30 listopada 2011 r. dostępne jest tutaj.

Odwołanie SLLGO od decyzji burmistrza Morąga z 21 listopada 2011 r. dostępna jest tutaj.

Decyzja burmistrza Morąga o odmowie udostępnienia informacji publicznej z 9 listopada 2011 r. dostępna jest tutaj.

Wniosek SLLGO o udostępnienie informacji publicznej z 26 października 2011 r. dostępny jest tutaj.

Fot. Flickr; InspiredinDesMoines (CC BY-NC-SA 2.0)